Polítika

Diskusaun Fronteira Maritima TL ho Indonesia, PM Xanana afirma iha sinál pósitivu

DILI, (Ràpides-Info) Primeiru Ministru Kairala Xanana Gusmão afirma diskusaun ne’ebe ekipa Timor-Leste ho Indonesia halo ba Fronteira Martima iha ona sinal pósitivu no sei avansa ba ronda datoluk iha fulan abril tinan 2026.

Deklarasaun ne’e, Xefe Governu Xanana Gusmão hato’o ba jornalista sira, hafoin fila hosi nasaun vizino Indonesia ne’ebe ho aviaun Aero Dili, iha loron 17 Dezembru 2025, haleu tuku 2:00 otl, iha Aeroportu Internasionál Presidente Nikolau Lobato (AIPNL) Comoro Dili.

“Ha’u ba fulan ida kedas iha liur, primeiru enkontru formal negosiasaun fronteira Martima ho indonesia, hanesan Negosiasaun hotu-hotu ita labele temi katak, buat sira ne’e lalais de’it, tanba ita seiduk ukun an mos portugues sira sei iha ne’e mos iha fatin barak fronteira Maritima, Fronteira terestre sei iha nafatin problema”, Xefe Governu ne’e informa.

Primeiru Ministru ne’e fundamenta katak, iha enkontu diskusaun ba Fronteira Martima ne’e iha ona sinal ida ne’ebe pósitivu tebes.

” Ho señor Embaixador Amrit nia mak xefe delegasaun Indonesia nian ,Abertura hodi ita bele diskuti buat barak, hau bele dehan katak deskusoens pozitivu diak, ita esplika ba malu simu ba malu maibe ne’e primeiru enkontru formal, Tuir tan hau ne’ebe hare fronteira kleur ona, iha espirito koperasaun diak ho parte Indonesia, iha Abril mak iha fali segundo ekontru formal kona-ba Fronteira ne’e”, nia hatene.

Entretantu, iha loron 10 Dezembru 2025 Negosiasaun formál segunda ronda kona-bá Fronteira Maritima ne’ebé hala’o iha Jogjakarta, lori satisfasaun bá ekipa negosiadór hosi Timor-Leste (TL) ho Repúblika Indonézia (RI) tanba konsege ko’alia bá malu, simu ideia no iha vontade atu avansa bá etapa tuir-mai.

Primeiru-Ministru (PM), Kay Rala Xanana Gusmão observa katak, durante prosesu negosiasaun iha ronda da-ruak ne’e ekipa hosi parte rua hatudu vontade bo’ot ne’ebé hakarak tebtebes atu rezolve duni fronteira marítima rai rua nian.

Negosiasaun formál primeira ronda hala’o iha fulan-Agusto 2025, iha Dili no segunda ronda hala’o iha Jogjakarta. Ekipa konkorda ona atu kontinua negosiasaun formál tuir-mai iha fulan-Abríl 2026.

Negosiasaun formál segunda ronda kona-bá Fronteira Marítima iha Jogjakarta hala’o durante loron-tolu (08-10 Setembru 2025) taka ho asina akta hosi Xefe delegasaun nasaun rua nian, Timor-Leste asina hosi atuál Diretora Ezekutiva Gabinete Fronteira Terestre no Marítima (FTM), Elizabeth Exposto.
Indonézia asina hosi Diretór Jerál Asuntu Jurídiku no Tratadu Internasionál sira, Ministériu Negósiu Estranjeiru, Embaixadór L. Amrih Jinangkung, iha The Phoenix Hotel, Jogjakarta, Indonézia, kuarta (10/12/2025).

Rohan hosi serimónia asinatura akta ne’e ekipa hosi Timor-Leste entrega tais, kafé Timor ho livru bá xefe delegegasaun Indonézia nian no foto hamutuk.

Jornalista: Mateus F.de Deus

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *