DILI, (Rápides-Info) -Estudante husi Departamentu Politika Públika, Fakuldade Siénsia Sosiál (FCS) Universidade Nasionál Timor Lorosa’e (UNTL) lamenta no husu Reitór João Soares Martins, atu anula despaixu reitor nu. 52,53/UNTL/R/XI/2025 hodi taka Diresaun Nasional Inpesaun no auditoriu UNTL.
Tuir Portavos Estudante Departamentu Politika Publiku, José Alexandre Gama, deklara sira lamente ho reitór UNTL ne’ebe uza poder hanesan reitor hodi taka diresaun Inspesaun Nasionál Auditoria, nune’e fo biban ba sira hodi bele fahe osan ba malu.
“Ami alumni no estudantes ativu sira husi UNTL, lamenta ho desizaun ne’ebé halo husi Reitor João Soares Martins ho nia aleadu sira neʼebé uza poder hanesan reitor hodi taka diresaun Inspesaun Nasionál Auditoria no Kontrol Kualidade, atu sira bele pratika korupsaun ka fahe osan ba malu ho modu oioin,” afirma nia liu-husi Komunikadu imprensa, iha UNTL Faspol kaikoli, kuarta (03/12).
Alende ne’e sira konsidera, durante Reitor nia mandatu hamosu irregularidade barak ne’ebé refleta iha avaliasaun programatiku husi ANAAA iha fakuldade sira maioria hetan valor C, no mos tuir relatoriu auditoriu interna 2024 pursentu 95 potensia fraude iha administrasaun finansas.
“Tanba ne’e mak ami estudante alumni no estudante ativu sira fo ultimatu ba reitor, atu Anula despaixu reitór bazeia nu o, 52, 53/UNTL/R/X1/2025 hodi destroi ka taka Inspesaun, Diresaun Nasional Auditoria, no Kontrolu Kualidade,” Nia husu
Estudante sira mos, husu universidade atu prosesa tuir dalan legal no loke kaixa UNTL hodi fo kompetensia ba Diresaun Nasional Auditoria, no Kontrolu Kualidade hodi halo auditoria ba osan hirak ne’ebe durante estudante sira kontribui.
Iha fatin hanesan II Portavos, Ason Maubere, konsidera bainhira taka auditoriu mak sei iha tendensia atu hamosu pratika korupsaun iha UNTL.
“Se bainhira taka auditoriu mak ita konsidera sei iha tendensia atu hamosu pratika korupsaun iha UNTL,tanba ita hatene katak instituisaun estadu presiza kontrolu masimu atu bele garante nia kualidade tuir vizaun UNTL nia, katak tenke sai sentru exelensia ba ensinu superiór hotu-hotu,” Nia afirma.
Ason Maubere hatete, sira submete ona karta ba reitor, no husu atu anula desizaun taka diresaun inspesaun auditoria no kontrolu kualidade.
“Horseik ami sumete ona karta ba reitor no husu atu anula nia desizaun, maibe to’o sexta feira mak la iha desizaun, mak ami sei organiza masa halo asaun hasoru reitor iha tempu badak,”Nia dehan.
Nune’e mos estudante Franzelino Coreia, hatete katak, despaixu reitór nian hodi taka auditoriu, tanba reitor hakarak taka nia eru sira ne’ebe durante ne’e komete.
“Ami konsidera katak despaixu reitór nian taka auditoriu, ida ne’e hatudu katak reitór iha interese atu taka reitór nia eru sira ne’ebe durante ne’e komete,” katak nia.
Tuir estudante ne’e, bainhira nomeia fiskal uniku sei la rezolve problema, maibe sei halakon valor akademiku UNTL nian.
“Ami hanoin tuir Estatutu foun UNTL nia katak MESSK mak sei nomeia ema ida atu asume kna’ar iha fiskal uniku, sei la rezolve problema, maibe sei halokon valor akademiku, no sei hamosu fali politika iha UNTL,” Nia hakotu.
Jornalista: Mateus Feliberto de Deus
- December 3, 2025

